Als vader stevig staan en verbonden blijven

Leestijd 11 minuten
auteur Ruben Zuilhof

Aanwezig zijn als fundament van vaderschap

Je kunt veel doen als vader, maar als je niet echt aanwezig bent, mist het zijn effect. Aanwezigheid gaat verder dan fysiek aanwezig zijn. Het gaat over je aandacht, je houding en je bereidheid om te zien wat er speelt. Je kind voelt het direct wanneer je afgeleid bent door je telefoon of wanneer je met je hoofd nog op je werk zit.

Juist die aanwezigheid zorgt voor veiligheid. Het geeft je kind het gevoel dat het gezien wordt en dat het er mag zijn. Dat is de basis waarop vertrouwen groeit. Vanuit die basis ontstaat er ruimte om te sturen, te begrenzen en richting te geven.

Aanwezig zijn als vader >

Waar vaders vaak tegenaan lopen

Veel vaders herkennen meerdere van deze situaties tegelijk. Het stapelt zich op en maakt het lastig om overzicht te houden.

• Je twijfelt of je het goed doet als vader
• Je hoofd zit nog bij werk terwijl je thuis bent
• Je reageert te streng of juist te zacht
• Je voelt afstand tot je kind en weet niet hoe je dat kunt herstellen
• Je ervaart schuldgevoel na een scheiding en wilt dit graag loslaten
• Je hebt moeite om stevig te blijven staan richting je ex
• Je zoekt je plek in een samengesteld gezin
• Je wilt meer rust in je (samengestelde) gezin

Deze thema’s hangen met elkaar samen. Ze raken allemaal aan dezelfde vraag: hoe stevig sta jij als man in jouw rol als vader?

Vaderschap in verschillende fases van je kind

Vaderschap beweegt mee met de ontwikkeling van je kind en dat vraagt telkens iets anders van je. Bij jonge kinderen draait het vooral om nabijheid, veiligheid en structuur. Jij bent degene die kaders biedt en ervoor zorgt dat je kind zich veilig kan hechten.

Naarmate je kind ouder wordt, verandert dat. Je kind gaat grenzen opzoeken, eigen keuzes maken en zich losmaken van jou. Dat vraagt van jou dat je aanwezig blijft en richting geeft zonder te forceren. Je positie wordt belangrijker dan je woorden.

Als je bewust meebeweegt met deze fases, ontstaat er rust en duidelijkheid. Je blijft afgestemd op wat er nodig is, zonder jezelf kwijt te raken.

vaderrol per leeftijdsfase >

Als het contact met je kind onder spanning komt te staan

Er zijn momenten waarop je merkt dat het contact met je kind minder vanzelf gaat. Je kind reageert anders, trekt zich terug of gaat juist de confrontatie aan. Dat kan je raken en onzeker maken. Je wilt het herstellen, maar merkt dat wat je doet niet altijd het gewenste effect heeft.

De verandering begint bij jezelf, niet bij je kind. Dat zit namelijk in hoe jij aanwezig bent. Wanneer je vertraagt en kijkt naar wat er in jou gebeurt op zo'n moment, ontstaat er ruimte om anders te reageren. Dat is nodig om contact met je kind te herstellen en verdiepen. Wanneer je het lastig vindt om hiermee te werken, kun je hulp vragen aan een coach zoals Ruben Zuilhof. Hij is coach voor mannen en gespecialiseerd in coaching voor vaders. 

Lees meer over Ruben >

Werkdruk en vaderschap lopen door elkaar heen

Werk en vaderschap lopen vaak ongemerkt in elkaar over. Je bent thuis, maar je hoofd zit nog bij wat er speelt op je werk. Je hoort wat er gezegd wordt maar je wordt afgeleid door je mobiele telefoon. Oftewel, je aandacht is verdeeld en je merkt dat je minder beschikbaar bent voor je gezin.

Van werk naar thuis vraagt een bewuste overgang. Even stilstaan, ademhalen en landen voordat je je gezin instapt. Die kleine momenten van schakelen zorgen ervoor dat je met je aandacht thuis aanwezig bent. > Lees meer over ademhalingsoefeningen en hoe ademwerk jou als vader kan helpen

Vader met werkdruk >

Grenzen geven richting en veiligheid

Grenzen stellen blijft voor veel vaders een zoekproces. Je wilt duidelijk zijn en tegelijk in verbinding blijven. Dat vraagt dat je weet wat jouw grenzen zijn en dat je daar rustig en consequent over communiceert. Tegelijkertijd vraag het om mee te bewegen met de ontwikkeling van je kind, zowel in het verleggen van grenzen als de manier waarop je daarover communiceert met je kind. 

Voor een kind geven grenzen houvast. Ze maken de wereld voorspelbaar en overzichtelijk. Vanuit die duidelijkheid ontstaat er ruimte om te ontdekken, te groeien en te experimenteren. Dat is wat je graag wilt, zonder hard te worden. Wanneer jij helder bent in je grenzen, ontstaat er rust in het contact. Je hoeft minder te corrigeren en het contact blijft open.

Als vader grenzen stellen >

Wanneer je gezin verandert

Veranderingen in je gezin brengen altijd beweging met zich mee. Een scheiding, co-ouderschap of een samengesteld gezin zorgen voor nieuwe verhoudingen en verwachtingen. Dat vraagt dat jij opnieuw kijkt naar hoe rollen verdeeld zijn, bij wie welke verantwoordelijkheid ligt en hoe je daarin het beste kunt reageren en communiceren. Het is zoeken naar een nieuwe balans voor jezelf en je nieuwe gezinsvorm.

Door helder te blijven in wie je bent en waar je voor staat, ontstaat er stabiliteit. Je kind ervaart dat als een stevige basis, ook wanneer de situatie verandert. Jouw houding bepaalt daarin het verschil.

Balans vinden als gescheiden vader >

Controle lijkt kracht maar werkt tegen je

Wanneer het spannend wordt, ontstaat vaak de neiging om meer grip te krijgen. Je wilt sturen, ingrijpen en overzicht houden. Dat geeft tijdelijk houvast, maar zet ook druk op het contact. Leiderschap ontstaat wanneer je aanwezig blijft en ruimte houdt. Door te voelen wat er gebeurt en van daaruit te handelen, ontstaat er vertrouwen en rust in de situatie. 

Dat leiderschap wat anders is dan controle houden, ervaar je niet alleen op je werk maar ook thuis. Soms is dat lastig, want toen de kinderen klein waren kon je nog veel meer sturen. Steeds vaker zul je moeten loslaten en dat schuurt soms met hoe je het gewend bent te doen. 

Controle is wat anders dan leiderschap >

Omgaan met emoties zonder jezelf te verliezen

Emoties spelen een belangrijke rol in vaderschap. Boosheid, frustratie en machteloosheid komen voorbij, soms onverwacht en soms in situaties die zich blijven herhalen. Hoe jij daarmee omgaat, bepaalt de kwaliteit van het contact met je kind.

Emotioneel aanwezig zijn begint bij het herkennen van wat er in je gebeurt. Dat je opmerkt wanneer spanning oploopt, wanneer irritatie ontstaat of wanneer je geraakt wordt. Door daar bewust bij stil te staan, ontstaat er ruimte om anders te reageren dan hoe je dat normaalgesproken zou doen op intuïtie. Door even adem te halen creëer je voor jezelf ruimte. In die ruimte kun je veel beter kiezen hoe je reageert, in plaats van dat het je overkomt. Je blijft in contact met jezelf en met je kind. Je reactie wordt rustiger, duidelijker en meer afgestemd op wat er werkelijk nodig is. Dat geeft veiligheid en maakt dat je kind leert omgaan met emoties door hoe jij ermee omgaat.

emotioneel aanwezig zijn, hoe doe je dat >

Wat je meeneemt uit je eigen opvoeding

De manier waarop jij vader bent, is sterk verbonden met hoe je zelf bent opgegroeid. Wat je vroeger hebt ervaren, wat je hebt gemist en wat je hebt geleerd, neem je mee. Je ouders hebben dus ongemerkt nog veel impact op je dagelijkse leven nu. Soms zie je dat duidelijk terug. Soms zit het juist in kleine reacties en patronen. Hoe je reageert op spanning, wat de kwaliteit van de verbinding is die je aangaat en hoe je omgaat met emoties zoals boosheid, frustratie en machteloosheid.

Door daar bewust naar te kijken, krijg je inzicht in waarom je doet wat je doet. En daarmee ontstaat er ruimte om bewuste keuzes te maken in hoe jij het wilt doen. Vaders die bij mij komen, hebben soms nog last van de gevolgen van hun eigen onveilige hechting. Een vader of moeder die emotioneel niet beschikbaar was, of zelfs helemaal afwezig was. De gevolgen daarvan kun je meenemen in je vaderschap. 

Gevolgen van onveilige hechting >

Patronen doorbreken voor de volgende generatie

Veel vaders voelen de wens om iets anders door te geven aan hun kinderen, dan de patronen die ze vanuit hun eigen jeugd hebben meegekregen. In mijn praktijk voor mannencoaching zie ik dat ze willen werken aan meer verbinding, meer veiligheid en meer ruimte om zichzelf te zijn. Toch merken ze dat oude patronen soms terugkomen, juist op momenten dat het spannend wordt. Dat is waar coaching en groepswerk kunnen helpen.

Die patronen zijn vaak diepgeworteld en ontstaan vanuit hoe jij zelf hebt leren omgaan met contact, emoties en nabijheid. Door deze patronen te herkennen, ontstaat er bewustzijn. Je leert zien wanneer je in een automatische reactie schiet en leert ander gedrag inzetten.

Dat vraagt oefening en aandacht. Door telkens opnieuw stil te staan bij je reactie en je intentie, bouw je stap voor stap aan een andere manier van aanwezig zijn. Daarmee creëer je een omgeving waarin je kind zich vrijer en veiliger kan ontwikkelen. Bekijk hoe ik dat als gespecialiseerd coach voor mannen aanpak:

Aanpak coaching voor mannen >

De ontwikkeling naar volwassen mannelijkheid

Vader worden confronteert je met jezelf. Ze zeggen niet voor niets dat je kinderen je grootste en meest confronterende spiegel zijn. Vaderschap laat je zien waar je stevig staat en waar nog ruimte ligt voor groei. Volwassen mannelijkheid gaat over verantwoordelijkheid nemen voor wat er in jou gebeurt. Het betekent dat je keuzes maakt die kloppen, dat je kaders en richting geeft en aanwezig blijft wanneer het spannend wordt. Vanuit die houding ontstaat rust, duidelijkheid en vertrouwen.

Volwassen mannelijkheid >

Onzekerheid en de angst om te falen 

Onzekerheid speelt bij veel mannen een rol. Het laat zich zien in twijfel, angst om te falen en in zoeken naar bevestiging dat je het goed doet. Tegelijk ontstaat vaak de drang om zeker over te komen. Dit kan tegen je werken in het vaderschap. Kinderen hebben dat feilloos door en prikken er doorheen. Terwijl ze juist behoefte hebben aan een vader die stevig staat, leiding neemt en echt aanwezig is zonder een onderhuids gevoel van onzekerheid. 

Het is belangrijk dat je je bewust wordt van die onzekerheid en de angst om te falen als vader. Door te voelen wat er speelt en daar verantwoordelijkheid voor nemen, kun je als vader rustiger en krachtiger worden. Precies wat jouw kinderen nodig hebben en wat ervoor zorgt dat het gezin weer meer rust gaat ervaren. 

Angst om te falen doorbreken >

Je relatie als basis voor je vaderschap

De relatie met je partner vormt een belangrijke basis in je gezin. Hoe jullie met elkaar omgaan, werkt door in de sfeer en in of je kind zich veilig voelt. Jouw positie in die relatie heeft direct invloed op hoe jij er bent als vader.

Wanneer je helder bent in wat je voelt en nodig hebt, ontstaat er meer openheid. Door uit te spreken wat er speelt en te luisteren naar de ander, ontstaat er verbinding. Vanuit die openheid en verbinding ontstaat er rust in de relatie. Je kind ervaart dat en neemt dat mee in hoe het zich ontwikkelt. Je relatie en je vaderschap versterken elkaar wanneer jij daarin bewust aanwezig bent.

Stevig staan als man in je relatie >

Omgaan met je ex vraagt volwassenheid

Na een scheiding blijft er een verbinding via je kind. Hoe jij met je ex omgaat, heeft direct invloed op je kind en op jezelf. Je wilt je grenzen en behoeften aangeven maar hebt ook de neiging de confrontatie niet wéér op te zoeken. Tijdens mijn werk als coach voor mannen, zie ik hoe mannen hiermee worstelen. 

Door helder te communiceren, je grenzen te kennen en respectvol te blijven, ontstaat er rust. Je kiest bewust hoe je handelt en welke energie je meeneemt in het contact met je ex. Dat geeft duidelijkheid en voorkomt dat spanning blijft doorwerken. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, dat realiseer ik me heel goed. Wil je er meer over lezen, bekijk dan de blog die ik hierover heb geschreven:

Als gescheiden vader goed contact met je ex >

Contact met je kind herstellen of sterker maken

Sta eens stil bij jezelf en neem de tijd om echt te kijken naar hoe jij het als vader doet. Wanneer ben je aanwezig en voel je verbinding? Op welke momenten merk je dat je afstand neemt of spanning ervaart? Wil jij de verbinding tussen jou en je zoon of dochter herstellen? 

Kijk dan eens naar hoe je reageert in lastige situaties. Wat gebeurt er in je lichaam, in je gedachten en in je gedrag? Door dat bewust te observeren, krijg je inzicht in je patronen en in wat er onder zit. Dat is het startpunt om andere keuzes te maken die kunnen leiden tot beter en echter contact. Kleine verschuivingen in hoe je aanwezig bent, maken vaak al een groot verschil. 

relatie tussen tiener en vader versterken >

Hoe coaching jou als vader helpt 

Vaderschap is iets dat je ontwikkelt, stap voor stap. Veel mannen blijven hier alleen in rondlopen, terwijl juist dit soort thema’s sneller zichtbaar worden en veranderen in contact met andere mannen en professionals.

Tijdens groepswerk met mannen, zoals een wekelijkse mannencirkel of eenmalige themadag zie je jezelf terug in andere mannen en krijg je handvatten om hiermee om te gaan en directe feedback uit het programma en van elkaar. In 1-op-1 coaching ga je dieper en werk je gericht aan jouw patronen. Tijdens een themadag ga je samen met andere mannen en onder begeleiding van o.a. gespecialiseerd mannencoach Ruben Zuilhof intensief aan de slag met één specifiek thema, zoals "Afwezige Vaders, Verloren Zonen" of "Stevig staan in uitdagende situaties, relaties en emoties".

Door ermee aan de slag te gaan, maak je het concreet, direct toepasbaar in je eigen leven en ga je de verandering zelf ervaren. Je hoeft het niet alleen te doen. Plan gerust een kennismaking via onderstaande knop om met Ruben te overleggen waar jij tegenaan loopt en welke vorm van coaching of groepswerk het beste past bij jouw uitdagingen in het vaderschap. 

Kennismaking plannen >