Waarom mannen zo weinig met vrienden over gevoelens praten

Leestijd 10 minuten
auteur Ruben Zuilhof

Jaren bevriend en toch weinig van elkaar weten

Stel je voor. Jullie zijn een weekend weg. Er wordt gegeten, gedronken en vooral veel gelachen. Dezelfde verhalen komen voorbij als vorig jaar en iedereen wordt weer even de versie van zichzelf die hij twintig jaar geleden ook al was.

De grappenmaker. De regelaar. Degene die altijd te laat is. De man die weinig zegt en er altijd bij is.

Ergens op de avond vraagt iemand hoe het thuis gaat.

“Ja, goed hoor.”

Het gesprek gaat verder.

Ondertussen staat zijn relatie al maanden onder druk. Hij slaapt slecht en vraagt zich regelmatig af hoelang hij dit volhoudt. Zijn vrienden geven om hem en zouden waarschijnlijk direct voor hem klaarstaan zodra hij ze nodig heeft. Alleen vraagt “Hoe gaat het?” binnen veel vriendengroepen vooral om een kort antwoord.

Zo kunnen mannen jarenlang heel hecht bevriend zijn en tegelijk weinig weten over wat er werkelijk in elkaar speelt.

Vertrouwdheid geeft verbinding

Een vriendengroep kan een van de meest vertrouwde plekken in je leven zijn. Jullie hebben samen mooie avonden, vakanties, wedstrijden, relaties, geboortes en misschien ook verlies en scheidingen meegemaakt. Soms zie je elkaar iedere week, soms een paar keer per jaar. Zodra je weer samen bent, voelt het vertrouwd.

Die vertrouwdheid heeft grote waarde. Je hoeft weinig uit te leggen. Een blik of opmerking is vaak genoeg om te begrijpen wat de ander bedoelt.

Openheid ontstaat op een andere laag

Je vrienden kunnen precies weten hoe je over voetbal, politiek en werk denkt, terwijl ze weinig weten over waar je ’s nachts wakker van ligt. Je vertelt misschien wat er thuis gebeurde en houdt voor jezelf wat het met je deed. Of je deelt persoonlijke dingen met één vriend tijdens een autorit, terwijl zulke onderwerpen in de hele groep nauwelijks langskomen.

Iedere vriendengroep ontwikkelt door de jaren heen gewoontes, humor, rollen en ongeschreven regels. Die zorgen voor herkenning en verbondenheid en bepalen tegelijkertijd hoeveel ruimte verschillende kanten van jezelf krijgen.

"Een hechte vriendschap wordt nog sterker wanneer je elkaar ook leert kennen op de momenten waarop het leven schuurt.

Waarom praten mannen weinig over gevoelens met vrienden?

Mannen leren verbinding vaak kennen door samen iets te doen. Sporten, stappen, gamen, klussen, muziek maken, naar wedstrijden gaan of samen op pad. Juist tijdens zulke activiteiten ontstaan vriendschappen die tientallen jaren kunnen meegaan.

Daarnaast groeien veel jongens op met ideeën over zelfstandigheid, jezelf redden en controle houden over emoties. Onderzoek naar mannelijkheid en sociale verbondenheid beschrijft hoe normen rond zelfredzaamheid en emotionele beheersing invloed kunnen hebben op de manier waarop mannen steun zoeken. Onderzoekers zien tegelijkertijd dat mannen sociale verbinding vaak opbouwen rondom gezamenlijke activiteiten. 

Daarmee ontstaat een herkenbaar patroon. Een man kan zich sterk verbonden voelen met zijn vrienden en weinig ervaring hebben met gesprekken over angst, onzekerheid, verdriet of twijfel. Als zo’n manier van omgaan met elkaar twintig jaar bestaat, vraagt meer openheid om een kleine verschuiving in de dynamiek.

Mannen praten vaak makkelijker over wat er gebeurt

Een belangrijk verschil zit in de manier waarop een verhaal wordt verteld.

“Het is druk op mijn werk” beschrijft een situatie.

“Ik merk dat ik bang ben dat ik dit tempo straks niet meer volhoud” vertelt ook wat die situatie vanbinnen doet.

Dat tweede vraagt meer van degene die het vertelt. Je laat iets zien waar de ander iets van kan vinden, waar je zelf misschien nog geen antwoord op hebt en waar geen eenvoudige oplossing voor bestaat.

Juist daar ontstaat vaak verdieping in een vriendschap. Je hoort meer dan wat er in het leven van je vriend gebeurt. Je begrijpt ook hoe hij dat leven ervaart.

Iedere man krijgt een rol in zijn vriendengroep

In een vriendengroep ontstaan vanzelf rollen. De een organiseert alles, de ander zorgt voor humor. Er is iemand die altijd sterk lijkt en iemand die gemakkelijk onderwerp wordt van grappen. Misschien ben jij degene die luistert, advies geeft of de sfeer goed houdt.

Zo’n rol geeft houvast. Je weet wat je van elkaar kunt verwachten en de groep herkent je erin.

Een oude rol kan gaan knellen

Na jaren kan een rol zo vertrouwd voelen dat andere kanten van jezelf weinig zichtbaar worden. De grappenmaker kan wakker liggen van zijn relatie. De sterke man kan vastlopen en verlangen naar hulp. De rustige man kan behoefte hebben om eindelijk eens uitgebreid zijn verhaal te vertellen.

Daar ligt een belangrijke sleutel voor meer openheid tussen mannen: geef elkaar ruimte om te veranderen. De man die je al twintig jaar kent, draagt vandaag andere verantwoordelijkheden, vragen en zorgen dan toen jullie twintig waren.

Humor houdt een vriendengroep bij elkaar

Humor speelt in veel vriendschappen tussen mannen een grote rol. Samen lachen ontspant, versterkt het groepsgevoel en kan een krachtige manier zijn om genegenheid te tonen. Soms zegt een goede grap tussen vrienden meer dan een uitgebreid gesprek.

Humor kan ook precies verschijnen wanneer spanning ontstaat. Een man vertelt voorzichtig dat zijn relatie onder druk staat. Iemand maakt een grap, de rest lacht en de sfeer wordt direct lichter.

Het luik stond even open en valt alweer dicht.

Soms helpt één extra vraag

De timing van humor maakt hier het verschil. Laat de grap heel even liggen en stel eerst één vraag:

“Hoe is dat eigenlijk voor jou?”

Daarmee verandert de hele sfeer nauwelijks. Het gesprek krijgt alleen een paar minuten extra ruimte.

Waarom praten mannen één-op-één vaak makkelijker?

Misschien heb je binnen je vriendengroep één man met wie je veel persoonlijkere dingen bespreekt. Dat gebeurt tijdens een autorit, na het sporten, tijdens een wandeling of wanneer de rest al naar huis is.

Eén-op-één verandert de dynamiek. Je aandacht gaat volledig naar elkaar en je rol binnen de groep speelt minder sterk mee. Het gesprek krijgt vanzelf meer tijd en rust.

Twee mannen kunnen daardoor veel van elkaar weten, terwijl dezelfde onderwerpen tijdens een avond met de hele vriendengroep nauwelijks ter sprake komen.

Naast elkaar praten kan helpen

Activiteiten waarbij je samen onderweg bent bieden vaak een prettige ingang. Je loopt naast elkaar, rijdt samen ergens naartoe of bent met je handen bezig. Je hoeft elkaar niet aan te kijken en je bent ergens mee bezig. Het gesprek hoeft daardoor weinig formeels te krijgen en kan zich onderweg ontwikkelen. 

Gebruik daarom juist de momenten die er al zijn: een autorit, wandeling, training, klus of dat laatste biertje wanneer de rest naar huis is.

Veiligheid ontstaat uit gedrag

Openheid groeit wanneer mannen ervaren dat hun verhaal zorgvuldig wordt ontvangen. Je luistert wanneer iemand iets persoonlijks vertelt, vraagt door en behandelt het verhaal als iets wat aan jou is toevertrouwd.

Goede vrienden mogen elkaar daarnaast aanspreken. Soms is juist die ene vriend die zegt wat iedereen ziet enorm waardevol. Steun en eerlijkheid kunnen uitstekend samengaan.

Luisteren zonder direct op te lossen

Voor veel mannen voelt oplossen vanzelfsprekend. Een probleem vraagt om een oplossing, dus komen de adviezen snel. Soms heeft een vriend eerst behoefte aan iets anders: begrijpen wat er eigenlijk in hem speelt. Een eenvoudige vraag kan veel helderheid geven:

“Wil je dat ik luister of zal ik met je meedenken?”

Daarmee geef je hem zelf de keuze over wat hij op dat moment nodig heeft.

"Openheid begint vaak bij één man die iets meer vertelt dan hij gewend is en één vriend die lang genoeg blijft luisteren.

Hoe krijg je meer openheid in je vriendengroep?

Meer openheid ontstaat meestal door kleine veranderingen in gesprekken die jullie toch al voeren. Je hoeft daar geen speciale avond voor te organiseren.

Vraag één keer verder

Wanneer iemand zegt dat het druk is op zijn werk, vraag wat die druk met hem doet. Als een vriend vertelt dat het thuis rommelt, vraag hoe hij daarmee omgaat.

Eén extra vraag kan een gesprek een compleet andere richting geven.

Vertel zelf iets wat normaal buiten beeld blijft

Vertel dat een keuze je bezighoudt, dat je twijfelt over je werk, dat je vaderschap soms zwaar vindt of dat je relatie aandacht vraagt.

Je bepaalt zelf hoe persoonlijk je wordt. Door iets meer van jezelf te laten zien, ontstaat ruimte voor de ander om hetzelfde te doen.

Blijf bij het verhaal van de ander

Luister, vraag door en laat stiltes bestaan. Geef iemand de tijd om zelf woorden te vinden voor wat er speelt.

Een paar seconden stilte kunnen meer opleveren dan drie adviezen achter elkaar.

Eén man kan de dynamiek veranderen

In vriendengroepen wachten mannen vaak op een natuurlijk moment voor een persoonlijk gesprek. Zo’n moment ontstaat sneller zodra iemand zelf de eerste stap zet. Je kunt bijvoorbeeld tijdens een wandeling zeggen:

“Het gaat eigenlijk best goed. Ik merk alleen dat ik de laatste tijd veel met mijn werk bezig ben. Ik vraag me steeds vaker af of ik hier nog jaren mee door wil.”

Zo’n zin opent iets. De ander hoort dat er ruimte is voor een ander soort gesprek. Vaak volgen daarna vanzelf verhalen die eerder onder de oppervlakte bleven.

Van gezelligheid naar echte steun

Vriendschappen tussen mannen draaien vaak om samen iets doen. Sporten, klussen, muziek maken, motorrijden, gamen, een wedstrijd bezoeken of een weekend weg. Tijdens die activiteiten ontstaat een vorm van verbondenheid die waardevol is.

Diezelfde vriendschap kan ook een plek worden waar vragen over werk, relaties, vaderschap, richting, verlies, onzekerheid en verantwoordelijkheid besproken worden. Een vriend kan luisteren wanneer het zwaar wordt, je steunen wanneer je vastloopt en je aanspreken wanneer je ergens omheen beweegt.

Wat we in de Man-Zijn wekelijkse mannengroepen zien gebeuren

In mannengroepen zien we regelmatig wat er gebeurt zodra één man iets uitspreekt wat hij lang voor zichzelf heeft gehouden. Hij vertelt bijvoorbeeld dat het thuis zwaar is, dat hij onzeker is over zijn rol als vader of dat hij zich afvraagt welke richting hij op wil met zijn leven.

Andere mannen herkennen vaak delen van zijn verhaal. Vervolgens komen ervaringen naar boven die daarvoor weinig ruimte kregen. Dat is een belangrijk onderdeel van mannenwerk: ervaren wat er gebeurt wanneer mannen elkaar werkelijk ontmoeten, luisteren en aanspreken. Die ervaring kun je vervolgens meenemen naar de mannen die al jaren in je leven zijn.

Mannen hebben andere mannen nodig

Een goede vriend kent je sterke kanten. Een heel goede vriend ziet ook wanneer je ermee worstelt. Mannen kunnen voor elkaar een plek zijn waar plezier, avontuur, humor, steun, confrontatie en kwetsbaarheid naast elkaar bestaan. Juist die combinatie maakt een vriendschap rijker.

Misschien begint dat tijdens een autorit, aan de bar, na het sporten of wanneer jullie samen een stuk wandelen.

Begin met één eerlijke vraag.

Blijf daarna lang genoeg bij het antwoord om te horen wat je vriend werkelijk vertelt.

Wil je meer openheid in je vriendengroep?

Wil je dit eens proberen met je vrienden? Ik maakte een korte gids met praktische vragen, tips en een eenvoudige manier om samen een persoonlijker gesprek te voeren.

Zo blijft het passen bij wie jullie zijn en kan er tegelijkertijd iets nieuws ontstaan in jullie vriendschap.

[Download is binnenkort beschikbaar]

Wil je eens ervaren hoe het in z'n werk gaat tijdens een mannengroep in Den Haag of een mannengroep in Rotterdam? Of zou je wilen sparren over wat coaching voor jou zou kunnen betekenen? Neem contact op met Ruben Zuilhof, gespecialiseerd coach voor mannen. Of plan direct een kennismaking via onderstaande knop:

Kennismaking plannen >

Ruben Zuilhof is coach voor mannen en gespecialiseerd in dit thema. 

Lees meer over Ruben Zuilhof >