Aanwezigheid van jou als vader maakt het verschil voor je kinderen

Leestijd 7 minuten
auteur Ruben Zuilhof

Aanwezig zijn gaat over hoe je er bent als vader

Als vader in je gezin draait aanwezigheid om de kwaliteit van het contact dat je maakt met je kind en je partner. Het zit in hoe je luistert, hoe je kijkt en hoe je reageert op wat er gaande is om je heen. Je kind voelt of je afgestemd bent en of je meebeweegt met wat er is in het moment. Je kunt op de bank zitten met je kind, maar in je hoofd nog bij je werk zijn. Je kunt luisteren naar je vrouw, maar ondertussen al nadenken over je reactie. Dat verschil voelt een kind of partner feilloos.

Wanneer je met je aandacht bij je kind bent, ontstaat er rust en ruimte voor verbinding. Deze manier van aanwezig zijn geeft je gezin een basis waarin je kind en partner zich gezien en gedragen voelen.

Hoe je merkt dat je er niet echt bent in je gezin

Emotionele afstand laat zich vaak zien in kleine, dagelijkse momenten waarin het contact niet verdiept. Het zijn de subtiele gebeurtenissen en terugkerende patronen die zich opstapelen in hoe je aanwezig bent als vader en partner.

• Je reageert kort of functioneel
• Je bent snel afgeleid of met je telefoon bezig
• Gesprekken blijven aan de oppervlakte
• Je vermijdt spanning of emoties in het gezin
• Je trekt je terug wanneer het lastig wordt.

Waarom je onder druk sneller uit contact raakt

Op momenten van druk, spanning of verantwoordelijkheid verschuift je aandacht vaak naar regelen en oplossen. Werk vraagt iets van je, je wilt er zijn voor je gezin en ondertussen blijft er van binnen van alles spelen. In die dynamiek ga je sneller handelen vanuit automatisme en raak je het contact met jezelf kwijt. Dat werkt direct door in hoe je aanwezig bent voor je kind en je partner.

Waarom echte aanwezigheid voor veel vaders een uitdaging is

In mijn praktijk voor mannencoaching zie ik dat veel mannen niet hebben geleerd om aanwezig te zijn in contact. Ze zijn opgegroeid met een focus op verantwoordelijkheid nemen, doorzetten en zorgen dat dingen geregeld worden. Dat vormt een sterke basis, alleen vraagt vaderschap ook iets anders. Het vraagt dat je vertraagt, afstemt en ruimte maakt voor wat er speelt bij je kind en in je gezin. Die vertraging is voor veel vaders niet zo vanzelfsprekend. Daardoor kan de kwaliteit van je vaderschap onder druk komen te staan, zeker wanneer de kinderen ouder worden. 

Voor veel mannen ligt de oorsprong hiervan in de relatie met hun eigen vader. Wanneer je vader emotioneel afwezig was, weinig expressie gaf aan zijn gevoelens of simpelweg niet echt beschikbaar was, heb je vaak geen voorbeeld gehad van hoe nabijheid eruitziet. Je hebt dan vooral geleerd hoe je het praktisch goed doet, maar niet hoe je echt aanwezig bent in contact. Dat werkt onbewust door in hoe je er nu bent voor je eigen kinderen.

De beweging naar binnen, voelen wat er speelt en daarin aanwezig blijven, is daardoor voor veel vaders niet vanzelfsprekend. Zeker wanneer de druk oploopt of kinderen ouder worden, kan dat spanning geven in het contact. In de themadag ‘Afwezige Vaders, Verloren Zonen’ werken we precies met dit thema en krijg je inzicht in hoe deze patronen zijn ontstaan en hoe je ze doorbreekt in je eigen vaderschap.

Lees meer over de vaderwond; hoe een verstoorde relatie met je vader je eigen vaderschap kan beïnvloeden.

Zo kun jij groeien van regelvader naar echt contact met je kind

Aanwezig zijn vraagt geen grote veranderingen, maar bewuste keuzes in hoe je omgaat met de momenten die er al zijn. Juist in de kleine dingen maak je het verschil in hoe je kind jou ervaart als vader.

• Leg je telefoon weg wanneer je met je kind bent
• Kijk je kind echt aan wanneer hij of zij iets vertelt
• Luister zonder meteen te reageren 
• Stel een vraag zonder het te willen oplossen
• Neem dagelijks een moment waarin je volledig beschikbaar bent
• Blijf aanwezig wanneer je kind emoties laat zien
• Check bij jezelf of je aandachtig bent voordat je reageert.

Wat jouw aanwezigheid doet met je kind en je gezin

Jouw aanwezigheid als vader bepaalt hoeveel rust, veiligheid en verbinding je kind en je gezin met jou ervaren. Als mannencoach zie ik dat wanneer vaders echt leren vertragen en afstemmen, het contact met hun kind verdiept en er meer openheid ontstaat. Er komt meer rust in huis, gesprekken worden oprechter en er is minder ruzie. Een mooie bijkomstigheid is dat in de meeste gevallen de relatie met hun vrouw stabieler wordt omdat ze elkaar weer beter vinden.

Hoe goed is de band tussen jou als vader en je kind(eren)?

Wanneer was de laatste keer dat je echt even stil stond bij hoe het contact tussen jou en je kind voelt... Herken je momenten waarop je sneller, bozer of meer kortaf reageert dan je eigenlijk wilt? Merk je dat je kind minder naar je toekomt dan voorheen? Of dat gesprekken kort blijven en je vooral bezig bent met wat er nog moet gebeuren? Als je daar eerlijk naar kijkt, merk je vaak precies waar ruimte zit om het anders te doen.

Lees ook over de vaderrol bij de opvoeding per leeftijdsfase.

Tips als je wilt werken aan de band tussen jou en je kind

Als vader hoef je het niet alleen te doen. In mijn werk als mannencoach begeleid ik mannen die merken dat ze meer aanwezig willen zijn voor hun kind en hun gezin. Ik help je om helder te krijgen wat er speelt en hoe je daarin andere keuzes kunt maken en ander gedrag kunt inzetten.

Kennismaking plannen >

Door aan te sluiten bij een mannengroep ervaar je de kracht van mannen die herkennen wat er speelt. Ze begrijpen jouw uitdagingen omdat ze er zelf ook mee te maken hebben gehad. In die setting word je uitgenodigd om hier in je eigen tempo eerlijk naar te kijken en er daadwerkelijk mee aan de slag te gaan.

bekijk mannengroepen >

In individuele coaching werk je één op één aan wat er speelt in jouw situatie als man en als vader. Je krijgt gerichte aandacht voor jouw patronen, reacties en de dynamiek met je kind en je gezin. Dat helpt je om sneller tot de kern te komen en concreet stappen te zetten in hoe jij aanwezig wilt zijn in je gezin en te werken aan de band die wilt hebben.

Bekijk coaching voor vaders >