Wat je als man moet weten over de overgang (en hoe je overeind blijft)

Leestijd 6 minuten
auteur Ruben Zuilhof

Als mannencoach zie ik dit dagelijks in mijn praktijk. De overgang is geen 'vrouwenkwaaltje' om stilletjes uit te zitten. Het is een intense relatie fase waarin je als man goud in handen hebt om er juist nu voor haar te zijn. Zonder dat je het direct hoeft op te lossen. Hoe je dit aanpakt kun je lezen in deze blog, of onderzoeken tijdens de 1 op 1 coaching voor mannen met relatieproblemen. 

1-op-1 coaching voor mannen met relatieproblemen >

De binnenwereld: wat je van buiten niet ziet

Veel mannen merken pas dat er iets aan de hand is als de bom barst of de slaapkamer afkoelt. Maar van binnen is er dan vaak al maanden een storm gaande. Een vrouw van 52 vertelt:

"Van buiten lijkt er soms niet zoveel aan de hand. Van binnen herken ik mezelf soms niet eens. Mijn energie is onvoorspelbaar en mijn hoofd zit vol. Ik ben niet alleen aan het dealen met klachten, ik ben mezelf opnieuw aan het uitvinden in een nieuwe levensfase."

De eye-opener voor jou: haar reacties zijn geen onwil, het is een verandering van haar hele wezen. Wat jij aan de buitenkant ziet (irritatie of terugtrekken), is vaak het resultaat van een strijd en proces dat zich van binnen afspeelt.

De vier lagen van verandering

De overgang is gefaseerd en verspreid over een langere periode. Om het overzichtelijk te houden, knippen we deze periode op in drie fasen:

1. De perimenopauze

Dit is de fase waarin de eerste veranderingen beginnen. Haar menstruatie is er vaak nog wel, maar wordt onregelmatiger. Dit is biologisch gezien de meest stormachtige fase waarin de hormonen hard schommelen.

2. De menopauze

De menopauze is biologisch gezien het moment dat de laatste menstruatie wegblijft. Dit kan pas achteraf vastgesteld worden, wanneer ze twaalf maanden niet meer ongesteld is geweest.

3. De postmenopauze

De fase na de menopauze, heet de postmenopauze. Hierin vindt het lichaam een nieuw hormonaal evenwicht.

De perimenopauze kan jaren duren 

De eerste fase waarin de veranderingen gebeuren, kan jaren duren. De hormonen gaan alle kanten op en je vrouw kan dat op vier verschillende lagen ervaren:

• Fysiek: Denk aan opvliegers, nachtelijk zweten, vermoeidheid, wegtrekkers en een veranderend libido. Seks kan anders voelen of pijnlijk zijn.

• Emotioneel: Stemmingswisselingen, sneller emotioneel zijn of een korter lontje hebben.

• Mentaal: Concentratieproblemen, een 'vol' hoofd en minder mentale veerkracht.

• Zingeving & Identiteit: Dit is de diepere laag. Ze maakt de transitie van de zorgende fase (gericht op het gezin en de buitenwereld) naar een fase van autonomie en innerlijke kracht. Haar systeem dwingt haar om haar grenzen te verleggen en dichter bij zichzelf te komen. Ze herijkt wie ze is en wat ze met de tweede helft van haar leven wil. Ze pikt oude, knellende patronen simpelweg niet meer.

De valkuilen voor jou als man

Wanneer zij zich terugtrekt of feller reageert, schieten veel mannen automatisch in één van deze drie bekende overlevingsmechanismen:

1. Fixer: Harder je best gaan doen en ongevraagd praktische oplossingen aandragen (waar ze vaak helemaal niet op zit te wachten).

2. Verdediger: Haar emoties persoonlijk maken en in de tegenaanval gaan ("Waarom doe je nu weer zo onredelijk?").

3. Verlater: Jezelf stilletjes terugtrekken in je schuur, je werk of je eigen wereld om de sfeer te ontwijken.

Deze reacties helpen vaak niet. Situaties kunnen escaleren en jullie komen verder van elkaar af te staan, terwijl ze je nu juist zo hard nodig heeft. Je hoeft de overgang niet voor haar te fixen. Dat kun je niet. De kunst is om niet te reageren op haar gedrag, maar nieuwsgierig te blijven naar wat eronder zit.

Wat helpt wel? (Jouw actieplan)

Herken je jezelf en/of je vrouw hierin? Dan geef ik je graag een paar tips die jou én je vrouw kunnen helpen. 

• Wees nieuwsgierig, niet defensief. Vraag op een rustig moment: "Ik zie dat je het zwaar hebt en dat er veel verandert." "Wat heb je nu het meeste van mij nodig? Rust, praktische hulp, of gewoon een luisterend oor?"

• Erken haar gevoel. Je hoeft het niet te snappen, want je kunt niet voelen wat zij voelt. Dat hoeft ook niet. Neem haar klachten serieus, ook al snap je de logica er soms niet van. Zorg dat je emotioneel aanwezig bent voor haar. 

• Ga niet op eieren lopen. Steunen betekent niet dat jij alles over je heen moet laten komen. Jouw grens is net zo belangrijk. Zeg gerust: "Ik wil er echt voor je zijn, maar deze toon raakt me." Blijf praten over wat deze fase met jullie allebei doet. Lees de blog waarin ik vertel hoe je als man stevig kan blijven staan in je relatie. 
  
  

Wanneer schakel je hulp in?

De overgang verklaart veel, maar niet alles. Trek aan de bel bij een huisarts of overgangsconsulent als klachten over haar (en jullie) leven gaan beheersen. Denk aan extreme somberheid, zware vermoeidheid en hevig bloedverlies.

En merk je dat jullie als stel alleen nog maar tegenover elkaar staan en er niet meer uitkomen? Schroom dan niet om daar professionele begeleiding bij te zoeken. Dat kan samen bij een relatietherapeut. Maar soms kan het heel fijn zijn om als man zelf op zoek te gaan naar hulp. Bijvoorbeeld bij een mannencirkel voor een klankbord en luisterend oor. Of wanneer je specifieke vraagstukken hebt waar je gericht aan wilt werken, dan kan dat bij Ruben Zuilhof. Hij is gespecialiseerd coach voor mannen. Om te sparren over de mogelijkheden en wat bij jou en jouw situatie past, nodig ik je uit om een vrijblijvende kennismaking te plannen. 

Kennismaking plannen >